Lương gross là gì? Nên chọn gross hay net để có lợi hơn?

Trong môi trường làm việc hiện nay, khi tìm hiểu về các chế độ lương thưởng, bạn sẽ thường nghe đến các thuật ngữ lương gross và lương net. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ lương gross là gì, cách tính, cũng như những quyền lợi liên quan. Bài viết này của Bejob sẽ giải thích chi tiết về lương gross, so sánh với lương net và cung cấp những lưu ý quan trọng giúp bạn tối ưu quyền lợi của mình.

Khái niệm lương gross là gì?

Lương gross là tổng thu nhập trước khi trừ các khoản bắt buộc như bảo hiểm xã hội (BHXH), bảo hiểm y tế (BHYT), bảo hiểm thất nghiệp (BHTN) và thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Nói cách khác, đây là con số “tổng” mà doanh nghiệp cam kết trả cho người lao động mỗi tháng, bao gồm cả phần người lao động phải đóng cho cơ quan nhà nước.

Ví dụ: Nếu bạn được đề nghị mức lương gross là 20 triệu đồng, thì số tiền thực nhận sau khi trừ các khoản bảo hiểm và thuế TNCN có thể chỉ còn khoảng 17 - 18 triệu đồng tùy vào từng trường hợp.

Hiểu rõ khái niệm này giúp bạn tránh những hiểu lầm trong thỏa thuận, đồng thời biết cách tính toán để xác định chính xác “tiền về túi” hàng tháng của mình.

Cách tính lương gross chi tiết

Người lao động cần nắm rõ cách tính lương gross để tránh bị thiệt thòi trong quá trình đàm phán mức lương mong muốn. Cách tính lương gross được xác định như sau:

Lương Gross = Lương Net + (BHXH + BHYT + BHTN + Thuế TNCN)

Trong đó: 

• BHXH: 8% lương đóng bảo hiểm.
• BHYT: 1,5% lương đóng bảo hiểm.
• BHTN: 1% lương đóng bảo hiểm.
• Thuế TNCN: tính theo biểu thuế lũy tiến từng phần, tùy theo mức thu nhập.

Ví dụ: Chị A có mức lương gross là 20.000.000 VNĐ/tháng, không có người phụ thuộc.

1. Các khoản bảo hiểm bắt buộc (10,5%)

Bảo hiểm = 20.000.000 x 10,5% = 2.100.000 VNĐ

2. Xác định thu nhập tính thuế

• Thu nhập chịu thuế = 20.000.000 – 2.100.000 = 17.900.000 VNĐ
• Giảm trừ bản thân = 11.000.000 VNĐ
• Thu nhập tính thuế = 17.900.000 – 11.000.000 = 6.900.000 VNĐ

3. Thuế TNCN theo biểu lũy tiến từng phần

• Bậc 1: 5.000.000 × 5% = 250.000 VNĐ
• Bậc 2: (6.900.000 – 5.000.000) × 10% = 190.000 VNĐ
• Tổng Thuế TNCN = 250.000 + 190.000 = 440.000 VNĐ

4. Lương thực nhận

Vậy tổng lương thực nhận của chị A mỗi tháng = 20.000.000 – (2.100.000 + 440.000) = 17.460.000 VNĐ

Những lưu ý quan trọng khi nhận lương gross để bảo vệ quyền lợi

Nhận lương gross có nghĩa là bạn phải tự chịu trách nhiệm cho phần khấu trừ bảo hiểm và thuế, do đó cần nắm rõ các quy định pháp lý để không bị thiệt thòi.

Tìm hiểu và cập nhật thông tin về bảo hiểm và thuế TNCN

Người lao động nên chủ động nắm bắt các quy định pháp luật về BHXH, BHYT, BHTN và thuế thu nhập cá nhân, bởi các mức trích đóng bảo hiểm và khoản giảm trừ thuế có thể thay đổi theo từng thời điểm.

Việc theo dõi thường xuyên giúp người lao động kịp thời cập nhật thông tin, từ đó tính toán chính xác số tiền bị trừ và tránh trường hợp doanh nghiệp trích sai khoản phí.

Đối chiếu, kiểm tra định kỳ quá trình đóng bảo hiểm xã hội

Người lao động có thể tra cứu thông tin đóng bảo hiểm xã hội qua cổng thông tin điện tử của BHXH Việt Nam. Việc kiểm tra định kỳ giúp bạn đảm bảo doanh nghiệp thực hiện đúng nghĩa vụ. Nếu phát hiện sai sót (như đóng thiếu tháng, đóng sai mức), bạn cần phản hồi ngay để tránh thiệt hại khi giải quyết chế độ sau này.

Phân biệt giữa lương net và gross

Tùy từng trường hợp, bạn có thể chọn nhận lương gross hoặc net. Tuy nhiên, về lâu dài, lương gross thường có lợi hơn vì minh bạch, giúp bạn dễ dàng kiểm soát các khoản đóng bảo hiểm và xác định mức thu nhập chính xác khi tính các chế độ sau này.

Giải đáp các thắc mắc thường gặp về lương gross

Lương gross có tính cả phụ cấp không?

Có. Thông thường, lương gross bao gồm cả phụ cấp, thưởng và các khoản bổ sung khác. Tuy nhiên, doanh nghiệp có thể tách riêng phần phụ cấp không tính đóng bảo hiểm, vì vậy bạn cần xem kỹ trong hợp đồng lao động.

Mức đóng bảo hiểm được tính như thế nào từ lương gross?

Theo quy định hiện hành, người lao động phải trích một phần lương để đóng các loại bảo hiểm gồm BHXH, BHYT, BHTN. Tổng số tiền đóng vào các quỹ này sẽ bằng 10,5% lương gross theo mức thỏa thuận trong hợp đồng lao động. Cụ thể như sau:

• Hợp đồng từ 1 tháng trở lên: đóng vào quỹ hưu trí và tử tuất 8%
• Hợp đồng từ 3 tháng trở lên: đóng vào quỹ BHYT 1,5%
• Hợp đồng từ 3 tháng trở lên: đóng vào quỹ BHTN 1%

Tổng cộng, tỷ lệ đóng bảo hiểm của người lao động là 10,5% lương gross, đảm bảo quyền lợi về bảo hiểm xã hội và các chế độ liên quan.

Ví dụ: Anh B nhận lương gross là 17.000.000 VNĐ thì hàng tháng anh phải đóng vào quỹ bảo hiểm bắt buộc số tiền sau:

Tiền đóng vào quỹ bảo hiểm = 10,5% x 17.000.000đ/tháng = 1.785.000đ/tháng

Trong thời gian thử việc, lương được tính theo Gross hay Net?

Hiện nay pháp luật chưa có quy định cụ thể về lương thử việc được tính trên lương gross hay lương net. Luật chỉ nêu rõ mức lương chính thức không được thấp hơn lương tối thiểu và lương thử việc ít nhất phải bằng 85% mức lương đã thỏa thuận.

Trên thực tế, việc xác định lương thử việc là gross hay net thường phụ thuộc vào thỏa thuận giữa ứng viên và nhà tuyển dụng hoặc theo chính sách riêng của từng công ty. Một số doanh nghiệp tính lương thử việc trên cơ sở lương gross, trong khi một số khác lại áp dụng lương net.

Nên chọn nhận lương gross hay Net để có lợi hơn?

Trên thực tế, việc chọn lương gross hay lương net không làm thay đổi tổng thu nhập thực tế, nhưng mỗi phương án đều có những ưu điểm và hạn chế riêng:

Nhìn vào bảng so sánh, các chuyên gia nhân sự khuyên rằng người lao động nên thỏa thuận nhận lương gross. Dù phải tự chịu trách nhiệm đóng bảo hiểm và thuế thu nhập cá nhân, cách này giúp người lao động chủ động quản lý tài chính, tính toán chính xác mức lương thực nhận và đảm bảo quyền lợi về bảo hiểm.

Ngược lại, nếu chọn lương Net, người lao động có thể đối mặt với rủi ro khi doanh nghiệp tối ưu chi phí bằng cách trích bảo hiểm theo lương Net. Trong trường hợp này, người lao động sẽ bị hạn chế quyền lợi bảo hiểm mà đáng lẽ mình được hưởng.

Vì vậy, khi phỏng vấn và được đưa ra lựa chọn giữa lương gross và lương Net, việc chủ động chọn lương gross sẽ giúp người lao động bảo vệ tối đa quyền lợi cá nhân. 

>>> Xem thêm: Công cụ tính lương Gross sang Net

Kết luận

Việc hiểu rõ lương gross là gì không chỉ giúp bạn tính chính xác thu nhập thực tế mà còn giúp bạn chủ động bảo vệ quyền lợi về bảo hiểm, thuế và chế độ lao động. Mỗi hình thức lương (gross hay net) đều có ưu nhược điểm riêng, nhưng nếu bạn muốn rõ ràng và minh bạch trong quá trình làm việc, lương gross vẫn là lựa chọn tối ưu hơn.

Hãy luôn đọc kỹ hợp đồng, hỏi rõ các khoản khấu trừ và theo dõi quá trình đóng bảo hiểm định kỳ để đảm bảo rằng mỗi đồng lương bạn nhận được đều phản ánh đúng giá trị công sức của mình. Nếu bạn đang tìm kiếm một công cụ hỗ trợ tính lương và quản lý thu nhập chính xác, Bejob là giải pháp thông minh giúp bạn kiểm soát hiệu quả tài chính cá nhân và hiểu rõ hơn về các khoản đóng bảo hiểm của mình