Lương tháng 13 là gì? Hiểu đúng để không bỏ lỡ quyền lợi

Lương tháng 13 từ lâu đã trở thành khoản thu nhập được mong chờ nhất dịp cuối năm của nhiều người lao động. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ lương tháng 13 là gì, có bắt buộc theo luật không và cách tính ra sao. Qua bài viết này, Bejob sẽ giúp bạn hiểu để nắm rõ và không bỏ lỡ quyền lợi của mình.

Tổng quan về lương tháng 13 là gì?

Khái niệm lương tháng 13

Lương tháng 13 là gì? Hiểu một cách đơn giản, đây là khoản tiền thưởng mà người lao động nhận được vào cuối năm, thường là dịp Tết Nguyên đán, tương đương với một tháng lương. Khoản tiền này được xem là sự công nhận, khích lệ của doanh nghiệp đối với những đóng góp của nhân viên trong suốt một năm làm việc. 

Dù tên gọi là "lương tháng 13" nhưng bản chất đây lại là một khoản tiền thưởng, không phải là lương cơ bản được quy định trong hợp đồng lao động.

Nguồn gốc của khái niệm lương tháng 13

Lương tháng 13 là gì và bắt nguồn từ đâu? Khái niệm này xuất phát từ thông lệ các doanh nghiệp muốn tri ân và khích lệ nhân viên vào dịp cuối năm, đặc biệt là Tết. Vì 12 tháng trong năm đã có lương cố định, nên khoản thưởng tương đương một tháng lương được gọi là “tháng lương thứ 13”. 

Dù không có quy định pháp luật cụ thể, nhưng theo thời gian, đây đã trở thành nét văn hóa phổ biến tại nhiều công ty ở Việt Nam và trên thế giới, đồng thời là yếu tố quan trọng để thu hút và giữ chân nhân tài.

Quy định pháp luật về lương tháng 13

Lương tháng 13 có bắt buộc theo luật không?

Đây là câu hỏi mà rất nhiều người lao động quan tâm. Phân tích quy định của Bộ luật Lao động 2019, có thể khẳng định rằng lương tháng 13 không phải là khoản tiền bắt buộc mà doanh nghiệp phải chi trả.

Cụ thể, Điều 104 của Bộ luật Lao động về tiền thưởng nêu rõ: “Tiền thưởng là số tiền mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động”. Điều này có nghĩa là việc thưởng hay không, thưởng bao nhiêu hoàn toàn phụ thuộc vào quy chế của công ty và kết quả kinh doanh của doanh nghiệp.

Vì vậy, nếu công ty bạn không có quy định rõ ràng trong hợp đồng lao động, thỏa ước lao động tập thể hoặc quy chế riêng về việc trả lương tháng 13, thì họ sẽ không có nghĩa vụ phải trả khoản tiền này.

Điều kiện để được nhận lương tháng 13 là gì?

Để được nhận lương tháng 13, người lao động thường phải đáp ứng một số tiêu chí nhất định mà doanh nghiệp đặt ra. Các tiêu chí này thường được nêu rõ trong quy chế thưởng của công ty, bao gồm:

Nói cách khác, để không bỏ lỡ khoản thưởng hấp dẫn này, bạn nên nắm rõ chính sách của công ty ngay từ đầu và duy trì hiệu suất làm việc ổn định trong suốt năm.

Cách tính lương tháng 13 là gì?

Các công thức tính phổ biến

Không có một công thức chung nào cho việc tính lương tháng 13 là gì. Mỗi doanh nghiệp sẽ có cách tính riêng, nhưng phổ biến nhất là dựa trên các tiêu chí sau:

• Tính theo mức lương cơ bản: Công thức đơn giản nhất là lấy một tháng lương cơ bản (lương đóng bảo hiểm xã hội) để làm căn cứ.
• Tính theo lương thực nhận: Một số công ty có thể tính theo mức lương thực nhận hàng tháng, bao gồm lương cơ bản, phụ cấp và các khoản hỗ trợ khác.
• Tính theo tỉ lệ thời gian làm việc: Đây là cách tính phổ biến cho những người làm việc chưa đủ 12 tháng. 

• Công thức: Lương tháng 13 = (Số tháng làm việc thực tế/12) x Mức lương tháng 13 bình quân.

Ví dụ minh họa cách tính cụ thể

Để bạn dễ hình dung, chúng ta hãy xét một ví dụ cụ thể:

• Chị Mai làm việc tại công ty X với mức lương cơ bản là 15.000.000 VNĐ/tháng.
• Quy chế công ty quy định: Lương tháng 13 được tính bằng một tháng lương cơ bản, nếu làm việc đủ 12 tháng. Nếu làm việc chưa đủ 12 tháng, sẽ tính theo tỉ lệ.

Trường hợp 1: Chị Mai làm việc đủ 12 tháng (từ tháng 1 đến tháng 12)

• Lương tháng 13 của chị Mai = 15.000.000 đồng.

Trường hợp 2: Chị Mai vào làm từ tháng 7 của năm đó

• Thời gian làm việc thực tế: 6 tháng (từ tháng 7 đến tháng 12).
• Lương tháng 13 của chị Mai = (6/12) x 15.000.000 VNĐ = 7.500.000 VNĐ.

Cách tính này đảm bảo sự công bằng cho cả những người làm việc đủ năm và những người mới gia nhập công ty.

Lương tháng 13 khác gì tiền thưởng Tết?

Điểm giống nhau

Cả lương tháng 13 và tiền thưởng Tết đều là những khoản tiền thưởng cuối năm, nhằm khích lệ tinh thần làm việc và hỗ trợ tài chính cho người lao động trong dịp lễ lớn. Chúng đều không phải là khoản tiền bắt buộc theo quy định của pháp luật, mà phụ thuộc vào quy chế của công ty.

Điểm khác nhau

Mặc dù nhiều người hay nhầm lẫn giữa lương tháng 13 và tiền thưởng Tết, thực tế hai khái niệm này có những điểm khác biệt rõ ràng cả về cách tính lẫn mục đích chi trả:

Tóm lại, hiểu đơn giản lương tháng 13 là gì thì đó là một dạng thưởng Tết, nhưng không phải khoản thưởng Tết nào cũng là lương tháng 13.

Những câu hỏi thường gặp về lương tháng 13 là gì?

Có phải công ty nào cũng trả lương tháng 13?

Không. Việc chi trả phụ thuộc vào quy định nội bộ hoặc thỏa thuận trong hợp đồng lao động.

Nghỉ việc trước Tết có được nhận lương tháng 13 không?

Tùy quy định công ty, nếu quy chế công ty yêu cầu nhân viên phải làm việc đến thời điểm trả thưởng mới được nhận, bạn sẽ không đủ điều kiện. Tuy nhiên, một số nơi vẫn chi trả theo tỷ lệ thời gian làm việc.

Nhận lương tháng 13 có bị tính thuế TNCN không?

Có. Lương tháng 13 được tính vào thu nhập chịu thuế thu nhập cá nhân, áp dụng theo biểu thuế lũy tiến từng phần.

Kết luận

Lương tháng 13 là gì? Về bản chất, đây là một khoản thưởng cuối năm mang tính chất khuyến khích, không phải là một nghĩa vụ bắt buộc của doanh nghiệp. Nắm rõ các quy định, chính sách của công ty và cách tính sẽ giúp bạn hiểu đúng về quyền lợi của mình. Nếu có bất kỳ thắc mắc nào, hãy chủ động trao đổi với bộ phận nhân sự để đảm bảo bạn nhận được khoản thưởng xứng đáng cho những nỗ lực đã bỏ ra. Đây không chỉ là một khoản tiền, mà còn là sự công nhận, là động lực để bạn tiếp tục gắn bó và cống hiến cho công việc trong những năm tiếp theo.

Bạn đã kiểm tra hợp đồng lao động của mình chưa? Hãy tìm hiểu ngay để đảm bảo quyền lợi, và nếu muốn tìm cơ hội mới với đãi ngộ tốt, hãy đến với Bejob.